Olejki do ciała: jak wybrać olej do swojej skóry i jak go nakładać

Na półce z olejkami do ciała stoją obok siebie butelki, które wyglądają podobnie, a mają zupełnie inne składy: od jednego oleju tłoczonego z nasion po mieszanki z estrami i zapachem. Pokazujemy, jak czytać ich INCI, co mówią badania o popularnych olejach i kiedy lepiej sięgnąć po masło albo zwykły balsam.

Olejek do ciała czy balsam: czym się różnią?

Balsam to emulsja: woda połączona z olejami za pomocą emulgatora. Poznasz go po tym, że w INCI na pierwszym miejscu stoi Aqua. Olejek do ciała wody nie ma wcale, składa się wyłącznie z olejów, estrów i ewentualnie zapachu. Ta różnica decyduje o tym, jak oba produkty działają.

Oleje roślinne nałożone na skórę zostają w większości na jej powierzchni. W przeglądzie z 2017 r. autorzy piszą, że olej migdałowy, jojoba, sojowy i z awokado nie wnikają głęboko w naskórek, a ich efekt polega na okluzji: tworzą warstwę, która zmniejsza przeznaskórkową utratę wody (TEWL). Olejek nie „nawilża” więc w sensie dodawania wody, tylko pomaga zatrzymać tę, która już jest w skórze.

Stąd prosta reguła: olejki do ciała pracują najlepiej, gdy jest co zatrzymać, czyli na skórze wilgotnej po kąpieli. Pełny wybór znajdziesz w kategorii olejki do ciała, a niżej rozkładamy na części składy, które tam stoją.

• Olejek - bez wody, zostawia na skórze lekki film, dobrze sprawdza się do masażu i na suche miejsca.
• Balsam - woda plus oleje, wchłania się szybciej, dobry na co dzień, gdy nie masz czasu czekać.
• Masło - bez wody, z dużym udziałem tłuszczów stałych w temperaturze pokojowej, najbardziej treściwe.

Jaki olej do ciała wybrać do suchej skóry?

Oleje roślinne różnią się proporcją kwasów tłuszczowych. W przeglądzie z 2018 r. dermatolodzy z Uniwersytetu Kalifornijskiego podsumowują, że oleje z wyższym stosunkiem kwasu linolowego do oleinowego mają lepszy potencjał naprawy bariery, a duża ilość kwasu oleinowego może barierze szkodzić. Ten sam przegląd wskazuje na olej tłoczony na zimno jako preferowany, bo proces bez wysokiej temperatury zachowuje więcej cennych lipidów.

Dobrym przykładem jest oliwa. W badaniu z 2013 r. 19 dorosłych nakładało po sześć kropli oliwy na przedramię dwa razy dziennie. Po 4 tygodniach oliwa osłabiła integralność warstwy rogowej i wywołała lekki rumień, także u osób bez atopowego zapalenia skóry. Olej słonecznikowy w tym samym badaniu barierę zachował i poprawił nawilżenie. Autorzy odradzają oliwę do suchej skóry i masażu niemowląt.

Co wiadomo o olejach z naszych olejków

Olej	Nazwa w INCI	Co mówią badania
Jojoba	Simmondsia Chinensis Seed Oil	Chemicznie to płynny wosk, czyli estry długołańcuchowych alkoholi i kwasów tłuszczowych. Przeglądy opisują go jako stabilny i odporny na utlenianie.
Kokosowy	Cocos Nucifera Oil	W badaniu na 117 dzieciach z łagodnym i umiarkowanym AZS olej kokosowy virgin przez 8 tygodni obniżył wskaźnik SCORAD o 68%, a olej mineralny o 38%.
Słonecznikowy	Helianthus Annuus Seed Oil	W badaniu z 2013 r. zachował integralność bariery i poprawił nawilżenie skóry dorosłych.
Oliwa	Olea Europaea Fruit Oil	W tym samym badaniu osłabiła barierę skóry po 4 tygodniach stosowania.
Arganowy	Argania Spinosa Kernel Oil	Przegląd z 2017 r. przytacza badania, w których codzienne stosowanie poprawiało elastyczność i nawilżenie skóry.
Migdałowy	Prunus Amygdalus Dulcis Oil	Zostaje głównie na powierzchni skóry i działa okluzyjnie. Dane o rozstępach dotyczą głównie oleju z gorzkich migdałów i są niespójne.

Tabela mówi o pojedynczych olejach, a w butelce zwykle stoi ich mieszanka, dlatego warto patrzeć, co jest na pierwszych trzech miejscach INCI: tego jest w produkcie najwięcej.

Jak stosować olejek do ciała, żeby się wchłonął?

Amerykańska Akademia Dermatologii w poradach dla suchej skóry zaleca nakładanie produktu natłuszczającego na skórę jeszcze wilgotną po kąpieli lub prysznicu. Ta sama strona radzi skrócić kąpiel do 5-10 minut i używać ciepłej, a nie gorącej wody. Z olejkami robimy to tak:

1. Krótki prysznic w ciepłej wodzie, łagodny środek myjący.
2. Delikatnie osusz skórę ręcznikiem, ale nie do sucha.
3. Rozgrzej kilka kropli olejku w dłoniach i rozprowadź od stóp w górę, najwięcej na łydki, łokcie i kolana.
4. Daj skórze kilka minut, zanim się ubierzesz. Nadmiar zbierz ręcznikiem.
5. Przy bardzo suchej skórze powtórz wieczorem, AAD zaleca natłuszczanie kilka razy dziennie.

Masło do ciała czy olejek: co lepsze na bardzo suchą skórę?

Masło to produkt bez wody, w którym przeważają tłuszcze stałe w temperaturze pokojowej, zwykle masło shea (Butyrospermum Parkii Butter) i kakaowe (Theobroma Cacao Seed Butter). Masło shea składa się z trójglicerydów kwasu oleinowego, stearynowego, linolowego i palmitynowego oraz dużej frakcji niezmydlającej: triterpenów, tokoferoli i steroli. Przegląd z 2017 r. opisuje tę frakcję jako przeciwzapalną i antyoksydacyjną w badaniach laboratoryjnych.

W praktyce masło zostawia grubszą warstwę i dłużej się wchłania. Wybierz je na łokcie, pięty i dłonie albo na noc. Olejek lepiej rozprowadza się na dużej powierzchni i nadaje do masażu. Masła i balsamy znajdziesz w kategorii balsamy i masła do ciała.

Olejki do ciała z naszej półki: co jest w składzie?

W naszej kategorii olejki do ciała są dwa typy produktów. Pierwszy to mieszanki, w których bazę stanowią olej migdałowy i estry. Drugi to czyste oleje z jednym składnikiem w INCI. Oto, jak wyglądają ich składy:

Produkt	Baza (pierwsze składniki INCI)	Olej wyróżniający	Zapach	Cena
Bracia Mydlarze, Neroli i jaśmin, 100 ml	olej migdałowy, Coco-Caprylate/Caprate, Caprylic/Capric Triglyceride	olej abisyński, jojoba	Parfum	48,99 zł
Bracia Mydlarze, Słodkie cytrusy, 100 ml	olej migdałowy, Coco-Caprylate/Caprate, Caprylic/Capric Triglyceride	olej z pestek winogron, jojoba	olejki z pomarańczy i mandarynki	48,99 zł
Bracia Mydlarze, Argania i różowy pieprz, 100 ml	olej migdałowy, Coco-Caprylate/Caprate	olej arganowy, jojoba	Parfum	48,99 zł
Bracia Mydlarze, Gruszka paryżanka, 100 ml	olej migdałowy, Coco Caprylate/Caprate, Caprylic/Capric Triglyceride	olej z pestek opuncji, jojoba	Parfum	55,99 zł
Cztery Szpaki, superlekki Leśna Róża, 100 ml	Caprylic/Capric Triglyceride, olej migdałowy, Isoamyl Laurate	olej ryżowy, olej z pestek granatu	olejki geranium i sosny	44,99 zł
Najel, olej z jojoby, 80 ml	Simmondsia Chinensis Seed Oil	tylko jojoba	brak	34,99 zł
Najel, olej ze słodkich migdałów, 80 ml	Prunus Amygdalus Dulcis Oil	tylko olej migdałowy	brak	38,99 zł
Eliah Sahil, olejek Moringa, 100 ml	Moringa Oleifera Seed Oil, Argania Spinosa Kernel Oil	olej z baobabu	olejek mandarynkowy	85,99 zł

Co znaczą nazwy z tabeli. Coco-Caprylate/Caprate to ester otrzymywany z oleju kokosowego, emolient, który zmiękcza skórę. Caprylic/Capric Triglyceride to frakcjonowany olej kokosowy, czyli trójglicerydy kwasów kaprylowego i kaprynowego. Isoamyl Laurate to kolejny ester emoliencyjny. Te składniki odpowiadają za to, że producenci nazywają swoje olejki lekkimi albo aksamitnymi. Tocopheryl Acetate (octan witaminy E) w składzie chroni oleje przed utlenianiem.

Olejek z zapachem czy bez? Alergeny zapachowe w INCI

Zapach często przesądza o wyborze olejku do ciała, a jednocześnie to składnik, na który warto uważać przy wrażliwej skórze. AAD zaleca osobom z suchą skórą produkty oznaczone jako bezzapachowe (fragrance-free). Kompozycję zapachową w INCI poznasz po słowie Parfum, a olejki eteryczne po łacińskiej nazwie rośliny z dopiskiem Oil, np. Citrus Sinensis Peel Oil.

Po Parfum zwykle widzisz listę substancji takich jak Limonene, Linalool, Geraniol czy Citral. To alergeny zapachowe, które prawo UE każe wypisywać osobno. Rozporządzenie (UE) 2023/1545 rozszerzyło tę listę: obowiązek dotyczy stężeń powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Olejek do ciała jest produktem niespłukiwanym, więc zobaczysz w nim więcej takich nazw niż w żelu pod prysznic.

• Chcesz zero zapachu - wybierz czysty olej z jednym składnikiem w INCI, np. jojobę albo olej migdałowy.
• Lubisz zapach, ale bez kompozycji perfumeryjnej - szukaj olejków pachnących tylko olejkami eterycznymi. One też zawierają alergeny, np. limonen w olejku pomarańczowym.
• Wiesz, na co reagujesz - porównaj listę alergenów z wynikiem testów płatkowych. Więcej piszemy w tekście Kosmetyki dla alergików: jak czytać INCI.

Kiedy olejek do ciała nie jest dobrym wyborem?

Skóra skłonna do wyprysków na plecach i dekolcie. Listy „komedogennych” olejów krążące w internecie pochodzą w dużej mierze z dawnych testów na zwierzętach. Badanie z 2006 r. w modelu ludzkim pokazało, że gotowe produkty zawierające składniki uznane za komedogenne nie muszą zatykać porów. To nie znaczy, że każdy olej jest dla każdego. Jeśli po olejku pojawiają się nowe zmiany, odstaw go i sprawdź reakcję skóry na inny produkt.

Atopowe zapalenie skóry. Tu dobór oleju ma znaczenie, co pokazuje badanie z oliwą. Przy AZS wybieraj produkty bez zapachu i ustal pielęgnację z dermatologiem. Wyniki dotyczące oleju kokosowego pochodzą z jednego badania na dzieciach i nie zastępują leczenia.

Przed wyjściem. Olejek potrzebuje kilku minut, żeby przestać się lepić. Rano lepiej sprawdzi się balsam albo olejek w bardzo małej ilości na wilgotną skórę.

Najczęstsze pytania

Czy olejek do ciała nawilża skórę?

Olejek nie zawiera wody, więc sam jej skórze nie dostarcza. Tworzy na powierzchni warstwę, która ogranicza przeznaskórkową utratę wody, dlatego najlepiej działa nałożony na wilgotną skórę po kąpieli. Jeśli potrzebujesz produktu, który wnosi wodę i jednocześnie natłuszcza, wybierz balsam albo nałóż olejek na skórę zwilżoną hydrolatem lub wodą.

Jaki olejek do ciała na rozstępy?

Rozstępów nie da się usunąć olejkiem. W przeglądzie z 2017 r. badania nad olejem z gorzkich migdałów i rozstępami ciążowymi dały niejednoznaczne wyniki, a inne produkty z olejem migdałowym nie wykazały podobnego efektu. Olejek może zmiękczyć skórę i zmniejszyć uczucie ściągnięcia, ale w ciąży o pielęgnacji brzucha porozmawiaj z położną lub lekarzem.

Czy można używać olejku do ciała na twarz?

Niektóre czyste oleje, np. jojoba czy olej z pestek moreli, producenci przeznaczają też do twarzy. Olejki z kompozycją zapachową i olejkami eterycznymi lepiej zostawić do ciała, bo skóra twarzy bywa bardziej wrażliwa. Na twarz zaczynaj od jednej, dwóch kropli i obserwuj, czy nie pojawiają się wypryski.

Czy olej kokosowy nadaje się do ciała?

Tak, olej kokosowy jest częstym składnikiem olejków i maseł. W badaniu z 2014 r. olej kokosowy virgin stosowany przez 8 tygodni u dzieci z łagodnym i umiarkowanym AZS poprawił stan skóry wyraźniej niż olej mineralny. W chłodnym pomieszczeniu twardnieje, więc przed użyciem rozgrzej go w dłoniach.

Jak długo wchłania się olejek do ciała?

Zależy od składu i ilości. Mieszanki z estrami, takimi jak Coco-Caprylate/Caprate, zwykle szybciej przestają się lepić niż czyste ciężkie oleje. Najwięcej zmienia technika: nałóż kilka kropli na wilgotną skórę, rozprowadź cienko i odczekaj kilka minut przed ubraniem. Nadmiar po prostu zbierz ręcznikiem.

Źródła

• Vaughn AR i in., Natural Oils for Skin-Barrier Repair, Am J Clin Dermatol 2018
• Lin TK i in., Anti-Inflammatory and Skin Barrier Repair Effects of Topical Application of Some Plant Oils, Int J Mol Sci 2017
• Danby SG i in., Effect of olive and sunflower seed oil on the adult skin barrier, Pediatr Dermatol 2013
• Evangelista MT i in., Virgin coconut oil in pediatric atopic dermatitis, Int J Dermatol 2014
• Pazyar N i in., Jojoba in dermatology: a succinct review, G Ital Dermatol Venereol 2013
• Draelos ZD, DiNardo JC, A re-evaluation of the comedogenicity concept, J Am Acad Dermatol 2006
• American Academy of Dermatology, Dermatologists’ top tips for relieving dry skin
• Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 (alergeny zapachowe)

Co przeczytać dalej

• Olejki do ciała w sklepie
• Balsamy i masła do ciała
• Kosmetyki dla alergików: jak czytać INCI
• INCI: jak czytać skład kosmetyku
• Kosmetyki ajurwedyjskie: składniki, które warto znać

---

O autorce. Sara - redakcja EkoWioska. Pisze poradniki o składach kosmetyków i ekologicznych środków czystości na podstawie etykiet, INCI i dokumentów źródłowych. Wydawca: EDU ŚWIAT Łukasz Wioska (założyciel EkoWioska, Żory). Kontakt: [email protected].