Kwas hialuronowy, ceramidy czy retinal: co wybrać i jak łączyć
Kwas hialuronowy wiąże wodę, ceramidy wzmacniają barierę, retinal działa na zmarszczki. Jak je łączyć i czemu przy AHA wrażliwość na UV rośnie o 18%?
BySara
W skrócie
To nie są zamienniki. Kwas hialuronowy wiąże wodę w naskórku, ceramidy są częścią bariery, która tę wodę zatrzymuje, a retinal to pochodna witaminy A, która działa na oznaki fotostarzenia.
W badaniu z 2011 r. kremy z 0,1% kwasu hialuronowego przez 60 dni poprawiły nawilżenie i elastyczność skóry, a zmarszczki spłyciły tylko wersje niskocząsteczkowe.
Retinoidy stosuj wieczorem, a w ciąży odstaw je i porozmawiaj z lekarzem. Przy kwasach AHA FDA zaleca codzienny SPF.
Serum z retinalem nie mamy w ofercie. Nawilżanie i barierę zbudujesz z kremów z kwasem hialuronowym i ceramidami.
Kwas hialuronowy, ceramidy i retinal często lądują w jednym zdaniu, jakby były trzema wersjami tego samego. Każdy robi jednak co innego i każdy ma inne ograniczenia. Wyjaśniamy, co mówią o nich badania, jak je łączyć, kiedy uważać i co z tej trójki znajdziesz u nas w sklepie.
Ważne. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dermatologa. Jeśli po kosmetyku pojawia się wysypka, pieczenie albo swędzenie, które nie mija, odstaw produkt i skonsultuj się ze specjalistą.
Kwas hialuronowy czy ceramidy: co wybrać?
Krótka odpowiedź: oba, bo pracują na dwóch różnych piętrach. Kwas hialuronowy to humektant, czyli składnik, który wiąże wodę. Ceramidy to lipidy, które razem z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi tworzą „zaprawę” między komórkami warstwy rogowej i ograniczają ucieczkę wody. Jeden przyciąga wodę, drugi pomaga ją zatrzymać.
| Składnik | Nazwa w INCI | Co robi | Kiedy go wybrać |
|---|---|---|---|
| Kwas hialuronowy | Hyaluronic Acid, Sodium Hyaluronate, Hydrolyzed Hyaluronic Acid | wiąże wodę w warstwie rogowej | skóra odwodniona, uczucie ściągnięcia |
| Ceramidy | Ceramide NP, Ceramide AP, Ceramide EOP | budują barierę lipidową naskórka | skóra sucha, szorstka, łatwo się podrażnia |
| Retinal | Retinal (retinaldehyd) | przekształca się w skórze w kwas retinowy | zmarszczki i inne oznaki fotostarzenia |
Jeśli Twoja skóra jest po prostu odwodniona, zacznij od kremu z kwasem hialuronowym. Jeśli jest sucha i reaktywna, szukaj w INCI ceramidów i lipidów. Kremy z obiema grupami składników znajdziesz w kategorii kremy do twarzy.
Co daje kwas hialuronowy na twarz?
Dobrze opisane badanie kremów z kwasem hialuronowym przeprowadzono w 2011 r. w Monachium. 76 kobiet w wieku 30-60 lat nakładało wokół jednego oka krem z 0,1% kwasu hialuronowego o masie cząsteczkowej od 50 do 2000 kDa, a wokół drugiego krem bez niego, dwa razy dziennie przez 60 dni.
- Wszystkie wersje poprawiły nawilżenie i elastyczność skóry w porównaniu z placebo.
- Głębokość zmarszczek spadła w sposób istotny statystycznie wyłącznie w grupach 50 kDa i 130 kDa, czyli przy kwasie niskocząsteczkowym.
- Autorzy tłumaczą to lepszą penetracją mniejszych cząsteczek w głąb naskórka.
Masę cząsteczkową rzadko podaje się na etykiecie. Wskazówką bywa nazwa: Hydrolyzed Hyaluronic Acid to kwas hydrolizowany, czyli pocięty na krótsze fragmenty. Dobrze widać to na parze kremów Pierpaoli Biocontè za 21,99 zł: krem opisany jako wielkocząsteczkowy ma w INCI Sodium Hyaluronate, a wersja anti-age opisana jako małocząsteczkowa Hydrolyzed Hyaluronic Acid. Oba łączą go z gliceryną, betainą i hydrolatem różanym.
wielkocząsteczkowy HANawilżający krem do twarzy z hydrolatem różanym i wielkocząsteczkowym kwasem hialuronowym, AIAB, 50 ml, Pierpaoli BiocontèKrem z Sodium Hyaluronate, gliceryną, betainą i hydrolatem z róży damasceńskiej.
małocząsteczkowy HAKrem do twarzy anti-age z hydrolatem różanym i małocząsteczkowym kwasem hialuronowym, AIAB, 50 ml, Pierpaoli BiocontèKrem z Hydrolyzed Hyaluronic Acid, masłem shea, olejem arganowym i hydrolatem różanym.
z niacynamidemBio-tox, normalizujący krem do twarzy z kwasem hialuronowym, 50ml, Opcja NaturaKrem z olejem makadamia, niacynamidem, olejem z owoców lauru i kwasem hialuronowym.Co robią ceramidy w kremie do twarzy?
Ceramidy to główny składnik lipidowych warstw w przestrzeniach między komórkami warstwy rogowej. Według przeglądu z 2003 r. te warstwy składają się w przybliżeniu z równych molowo ilości ceramidów, cholesterolu i wolnych kwasów tłuszczowych, a większość chorób skóry z osłabioną barierą wiąże się ze spadkiem zawartości ceramidów.
W badaniu z 1991 r. na 65 zdrowych osobach ilość ceramidów w skórze przedramienia malała z wiekiem. U osób z atopowym zapaleniem skóry była wyraźnie niższa, także na skórze bez zmian. Ten sam przegląd z 2003 r. zwraca uwagę, że lepiej działają pełne mieszanki lipidów niż pojedynczy składnik, dlatego dobry krem barierowy zawiera ceramidy obok innych tłuszczów.
Ceramidy rozpoznasz w INCI po słowie Ceramide i literach: NP, AP, EOP. W kremie odbudowującym BHL Hagi (64,99 zł) Ceramide NP stoi obok skwalanu (Squalane), masła shea, oleju rzepakowego i konopnego oraz pantenolu (prowitaminy B5). Krem zawiera też Hyaluronic Acid, więc łączy obie funkcje w jednym produkcie.
Retinal czy retinol: czym się różnią?
Retinol, retinal (retinaldehyd) i kwas retinowy to kolejne stopnie przemiany witaminy A. Skóra zamienia retinol w retinal, a retinal w kwas retinowy, który jest formą aktywną. Według przeglądu z 2006 r. retinal i retinol drażnią skórę wyraźnie mniej niż stosowane w lecznictwie tretynoina czy tazaroten.
Szwajcarski zespół w przeglądzie retinoidów kosmetycznych z 2006 r. ocenił, że retinol i jego estry nie drażnią, ale dają skromny efekt, a retinaldehyd jest dość dobrze tolerowany i wygląda na najskuteczniejszy retinoid kosmetyczny. Retinoidy działają przede wszystkim na fotostarzenie. Słabością retinolu jest stabilność: rozkłada się pod wpływem światła i powietrza, dlatego te składniki nakłada się wieczorem.
Serum z retinalem ani z retinolem obecnie nie mamy w ofercie. Nie podpowiadamy więc zamiennika, który udawałby retinoid. Jeśli chcesz zacząć kurację retinoidem, wybierz produkt z jasno podanym stężeniem i omów to z dermatologiem, zwłaszcza przy skórze wrażliwej.
Czy retinal i retinol można stosować w ciąży?
Retinoidy przyjmowane doustnie mają udokumentowane działanie teratogenne, dlatego wokół kremów z witaminą A panuje ostrożność. Przegląd z 2006 r. przytacza badanie 215 kobiet, które w pierwszym trymestrze stosowały tretynoinę na skórę: ciężkie wady wystąpiły u 1,9% ich dzieci wobec 2,6% w grupie kontrolnej. Mimo to autorzy uznają za rozsądne odstawienie retinoidów miejscowych w ciąży.
Podobny wniosek płynie z metaanalizy z 2015 r. obejmującej 654 kobiety stosujące retinoidy miejscowo. Nie wykazała ona istotnego wzrostu ryzyka wad wrodzonych ani poronień, ale autorzy podkreślają, że jej moc statystyczna nie wystarcza, by uzasadnić stosowanie retinoidów w ciąży. Wynik ma raczej uspokajać kobiety, które użyły takiego kremu, zanim dowiedziały się o ciąży.
W ciąży odstaw retinoidy i o pielęgnacji porozmawiaj z lekarzem prowadzącym. Jeśli karmisz piersią, o retinoidy też zapytaj lekarza, zanim do nich wrócisz.
Kwasy i retinoidy a słońce: czy trzeba SPF?
Przy kwasach AHA tak, i to nie jest ostrożność na wyrost. Według amerykańskiej FDA po 4 tygodniach stosowania kosmetyku z AHA wrażliwość skóry na zaczerwienienie od UV wzrosła u ochotników o 18%, a wrażliwość na uszkodzenia komórek wywołane UV średnio się podwoiła. Tydzień po odstawieniu różnice zniknęły. FDA zaleca filtr przeciwsłoneczny w trakcie stosowania i przez tydzień po zakończeniu.
Kwas migdałowy, obecny np. w serum kwasowym Cztery Szpaki, należy do AHA. Kwasy PHA, takie jak laktobionowy i glukonolakton, według przeglądu z 2004 r. są lepiej tolerowane przez skórę wrażliwą, działają też nawilżająco i wspierają barierę naskórka. O ich wpływie na wrażliwość na słońce wiadomo mniej, więc SPF zostaw w rutynie także przy nich.
Przy retinoidach ochrona przed słońcem ma jeszcze jeden powód: według przeglądu z 2006 r. promieniowanie UV jest głównym czynnikiem przyspieszającym starzenie się skóry. Retinoid wieczorem bez filtra w ciągu dnia to tylko połowa pielęgnacji.
| Produkt | Kwas w składzie | Do czego jeszcze | Cena |
|---|---|---|---|
| Serum Kwasowe Szarotka Alpejska, Cztery Szpaki, 30 ml | kwas migdałowy (AHA), kwas laktobionowy (PHA) | hialuronian sodu, D-pantenol, sok z aloesu | 78,99 zł |
| Delikatne serum z kwasem PHA, Hagi, 30 ml | kwas maltobionowy (PHA) | Hyaluronic Acid, wąkrota azjatycka (Centella Asiatica) | 64,99 zł |
| Kojące serum z beta-glukanem, Hagi, 30 ml | glukonolakton (PHA) | beta-glukan, pantenol, Hyaluronic Acid | 64,99 zł |
| Serum Owoce Nocy, Opcja Natura, 30 ml | bez kwasów złuszczających | Ethyl Ascorbic Acid (witamina C), niacynamid, Hyaluronic Acid | 59,99 zł |
Jak łączyć kwas hialuronowy, ceramidy i retinoidy? Kolejność
Zasada jest prosta: od najrzadszej konsystencji do najgęstszej, a składniki silnie działające wprowadzaj pojedynczo. Przegląd z 2006 r. przypomina, że retinoidy mogą powodować pieczenie i łuszczenie, a na podrażnienie zaleca się rzadsze stosowanie. Ta sama ostrożność dotyczy kwasów.
Rano
- Łagodne mycie albo samo przemycie wodą.
- Serum lub krem z kwasem hialuronowym na lekko wilgotną skórę.
- Krem z ceramidami, jeśli skóra jest sucha (albo jeden krem z obiema grupami składników).
- Filtr przeciwsłoneczny jako ostatni krok.
Wieczorem
- Dokładne mycie.
- Retinoid albo serum z kwasem, ale nie oba tego samego wieczoru, zwłaszcza na początku.
- Krem barierowy z ceramidami, który zmniejsza uczucie ściągnięcia.
Retinoid albo kwas zaczynaj od kilku wieczorów w tygodniu i zwiększaj częstotliwość, jeśli skóra dobrze to znosi. Sera z kwasami i witaminą C znajdziesz w kategorii sera do twarzy, a kremy nawilżające i barierowe w kategorii kremy do twarzy.
z kwasem PHADelikatne serum z kwasem PHA, DERMOSOPHY, 30 ml, HagiSerum z kwasem maltobionowym, kwasem hialuronowym i wąkrotą azjatycką.
AHA + PHASerum Kwasowe Szarotka Alpejska, 30 ml, Cztery SzpakiSerum na hydrolacie różanym z kwasem migdałowym, laktobionowym i hialuronianem sodu.
z witaminą CSerum Owoce Nocy, serum do twarzy na noc, 30ml, Opcja NaturaSerum na noc z Ethyl Ascorbic Acid, niacynamidem i kwasem hialuronowym.Najczęstsze pytania
Czy kwas hialuronowy można stosować codziennie?
Tak, kwas hialuronowy jest łagodnym składnikiem nawilżającym. W badaniu z 2011 r. kremy z 0,1% kwasu hialuronowego nakładano dwa razy dziennie przez 60 dni i wszystkie poprawiły nawilżenie skóry. Najlepiej nałożyć go na lekko wilgotną skórę i przykryć kremem, który ograniczy odparowanie wody.
Od jakiego wieku stosować retinal?
Nie ma jednej granicy wieku. Retinoidy kosmetyczne działają głównie na oznaki fotostarzenia, takie jak zmarszczki i przebarwienia, więc sięga się po nie, gdy te zmiany się pojawiają. Przy skórze wrażliwej albo z trądzikiem najpierw porozmawiaj z dermatologiem, bo retinoidy mogą powodować pieczenie i łuszczenie, a w ciąży trzeba je odstawić.
Czy ceramidy zatykają pory?
Ceramidy to lipidy, które naturalnie występują w warstwie rogowej naskórka. O tym, czy krem zapycha, decyduje cała formuła, a nie pojedynczy składnik. Jeśli masz skłonność do zaskórników, wybierz lżejszą konsystencję i obserwuj skórę przez kilka tygodni, wprowadzając jeden nowy produkt naraz.
Czy można łączyć retinal z kwasem hialuronowym?
Tak, to jedno z najprostszych połączeń. Kwas hialuronowy nawilża i może zmniejszyć uczucie ściągnięcia, które czasem pojawia się przy retinoidach. Retinoid nałóż wieczorem na oczyszczoną skórę, a po nim krem z kwasem hialuronowym lub ceramidami. Nie łącz retinoidu z kwasami złuszczającymi tego samego wieczoru, zwłaszcza na początku.
Czym różni się kwas hialuronowy od hialuronianu sodu?
Hialuronian sodu (Sodium Hyaluronate) to sól kwasu hialuronowego. W kosmetykach oba pełnią tę samą rolę humektantu, który wiąże wodę. Dla działania ważniejsza od nazwy jest masa cząsteczkowa: w badaniu z 2011 r. zmarszczki spłycały tylko formy niskocząsteczkowe, oznaczane w INCI np. jako Hydrolyzed Hyaluronic Acid.
Źródła
- Pavicic T i in., Efficacy of cream-based novel formulations of hyaluronic acid of different molecular weights in anti-wrinkle treatment, J Drugs Dermatol 2011
- Coderch L i in., Ceramides and skin function, Am J Clin Dermatol 2003
- Imokawa G i in., Decreased level of ceramides in stratum corneum of atopic dermatitis, J Invest Dermatol 1991
- Mukherjee S i in., Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety, Clin Interv Aging 2006
- Sorg O i in., Retinoids in cosmeceuticals, Dermatol Ther 2006
- Kaplan YC i in., Pregnancy outcomes following first-trimester exposure to topical retinoids: a systematic review and meta-analysis, Br J Dermatol 2015
- U.S. FDA, Alpha Hydroxy Acids
- Grimes PE i in., The use of polyhydroxy acids (PHAs) in photoaged skin, Cutis 2004
Co przeczytać dalej
- Kremy do twarzy
- Sera do twarzy
- INCI: jak czytać skład kosmetyku
- Kosmetyki dla alergików: jak czytać INCI
- Olejki do ciała: jak wybrać olej do swojej skóry
O autorce. Sara - redakcja EkoWioska. Pisze poradniki o składach kosmetyków i ekologicznych środków czystości na podstawie etykiet, INCI i dokumentów źródłowych. Wydawca: EDU ŚWIAT Łukasz Wioska (założyciel EkoWioska, Żory). Kontakt: [email protected].
